Günther van Norden, Heiner Faulenbach, Die Entstehung derEvangelischen Kirche im Rheinland in der Nachkriegszeit (1945-1952), Rheinland-Verlag GmbH Köln (in Kommission bei Dr. Rudolf Habelt GmbH Bonn) 1998. Geb., 225 bldz. ISBN 3-7927-1756-5. DM 26,00

Günther van Norden, Heiner Faulenbach, Die Entstehung derEvangelischen Kirche im Rheinland in... 266 BOEKBEOORDELINGEN/REVIEWS Günther van Norden, Heiner Faulenbach, Die Entstehung derEvangelischen Kirche im Rheinland in der Nachkriegszeit (1945-1952), Rheinland-Verlag GmbH Köln (in Kommission bei Dr. Rudolf Habelt GmbH Bonn) 1998. Geb., 225 bldz. ISBN 3- 7927-1756-5. DM 26,00. Over de uiterst lastige problemen om na het einde van de oorlog in een Duitse landskerk op gemeente-niveau zowel als in de kerkbesturen weer een normaal kerkelijk leven op te bouwen geeft deze bundel studies een zeer gedetailleerd overzicht. Van Van Norden stamt de eerste helft: "Die rheinische Provinzial- kirche 1945/46", een zeer uitgewerkte versie van een bijdrage die eerder is verschenen in de bundel Kontinuität und Neubeginn. Die Rheinische und WesifäZische Kirche in der Nachkriegszeit (1996). Faulenbach behandelt vervolgens een twaalftal onderwerpen onder de titel "Neuanfdnge". De lezer moet wel enigszins ver- trouwd zijn met de structuur van de Duitse protestantse kerken en de gebeurte- nissen tijdens de nationaalsocialistische dictatuur om de uiteenzettingen van de beide auteurs te kunnen volgen. En voor de recensent die de literatuur en de archieven-telkens onderzocht op specifieke situaties en afzonderlijke personen - niet kent, zijn de mogelijkheden van een kritisch volgen van deze historische naspeuringen zeer beperkt. Ik onthoud mij dan ook van elk materiëel oordeel. Wel kan ik uit de uitvoerig in het notenapparaat gegeven verantwoording afleiden, dat de auteurs zich bijzonder grondig in de zaken hebben verdiept. Ik schrijf deze regels zo terughoudend, omdat de besproken materie nogal gevoe- lig is. Er wordt b.v. verslag gedaan van de zuiveringsmaatregelen die de nieuwe besturen tegen de predikanten en kerkbestuurders hebben getroffen, die in de jaren 1933-1945 meer of minder "fout" waren. Een enkel "geval" wordt bij wijze van exempel tot in de finesses uitgeplozen. Wat de zes hoogleraren van de theologische faculteit in Bonn betreft, werd in 1945 alleen Ethelbert Stauffer van de geallieerden gehandhaafd, en toch werden er ernstige vragen gesteld ook naar zijn politieke instelling tegenover het Hitlerbewind; de Kirchenleitung was en bleef sceptisch daarover. Kritisch wordt gerefereerd aan de al gauw na de oorlog gehoorde mening, als zou de Bekennende Kirche na '45 de leiding in de kerken, ook in het Rijnland, hebben overgenomen. De vraag die dan meteen zou moeten worden gesteld, is: Welke Bekennende kirche? "Dahlem" blijkt het tegen "Barmen" te hebben afgelegd. Spannend wordt het als we lezen hoe in de Altpreussische Union waartoe het Rijnland behoorde, de Berlijnse General- superintendent Dibelius een coup pleegde om als bisschop de zaken naar zijn hand te kunnen zetten. AI met a1 geen gemakkelijke, maar wel zeer informatieve lectuur. Jammergenoeg ontbreekt een personenregister. Aart de Groot http://www.deepdyve.com/assets/images/DeepDyve-Logo-lg.png Nederlands Archief voor Kerkgeschiedenis (in 2006 continued as Church History and Religious Culture) Brill

Günther van Norden, Heiner Faulenbach, Die Entstehung derEvangelischen Kirche im Rheinland in der Nachkriegszeit (1945-1952), Rheinland-Verlag GmbH Köln (in Kommission bei Dr. Rudolf Habelt GmbH Bonn) 1998. Geb., 225 bldz. ISBN 3-7927-1756-5. DM 26,00

Free
1 page

Loading next page...
1 Page
 
/lp/brill/g-nther-van-norden-heiner-faulenbach-die-entstehung-derevangelischen-jqOiD864eE
Publisher
Brill
Copyright
© 1999 Koninklijke Brill NV, Leiden, The Netherlands
ISSN
0028-2030
eISSN
1871-2401
D.O.I.
10.1163/002820399X00179
Publisher site
See Article on Publisher Site

Abstract

266 BOEKBEOORDELINGEN/REVIEWS Günther van Norden, Heiner Faulenbach, Die Entstehung derEvangelischen Kirche im Rheinland in der Nachkriegszeit (1945-1952), Rheinland-Verlag GmbH Köln (in Kommission bei Dr. Rudolf Habelt GmbH Bonn) 1998. Geb., 225 bldz. ISBN 3- 7927-1756-5. DM 26,00. Over de uiterst lastige problemen om na het einde van de oorlog in een Duitse landskerk op gemeente-niveau zowel als in de kerkbesturen weer een normaal kerkelijk leven op te bouwen geeft deze bundel studies een zeer gedetailleerd overzicht. Van Van Norden stamt de eerste helft: "Die rheinische Provinzial- kirche 1945/46", een zeer uitgewerkte versie van een bijdrage die eerder is verschenen in de bundel Kontinuität und Neubeginn. Die Rheinische und WesifäZische Kirche in der Nachkriegszeit (1996). Faulenbach behandelt vervolgens een twaalftal onderwerpen onder de titel "Neuanfdnge". De lezer moet wel enigszins ver- trouwd zijn met de structuur van de Duitse protestantse kerken en de gebeurte- nissen tijdens de nationaalsocialistische dictatuur om de uiteenzettingen van de beide auteurs te kunnen volgen. En voor de recensent die de literatuur en de archieven-telkens onderzocht op specifieke situaties en afzonderlijke personen - niet kent, zijn de mogelijkheden van een kritisch volgen van deze historische naspeuringen zeer beperkt. Ik onthoud mij dan ook van elk materiëel oordeel. Wel kan ik uit de uitvoerig in het notenapparaat gegeven verantwoording afleiden, dat de auteurs zich bijzonder grondig in de zaken hebben verdiept. Ik schrijf deze regels zo terughoudend, omdat de besproken materie nogal gevoe- lig is. Er wordt b.v. verslag gedaan van de zuiveringsmaatregelen die de nieuwe besturen tegen de predikanten en kerkbestuurders hebben getroffen, die in de jaren 1933-1945 meer of minder "fout" waren. Een enkel "geval" wordt bij wijze van exempel tot in de finesses uitgeplozen. Wat de zes hoogleraren van de theologische faculteit in Bonn betreft, werd in 1945 alleen Ethelbert Stauffer van de geallieerden gehandhaafd, en toch werden er ernstige vragen gesteld ook naar zijn politieke instelling tegenover het Hitlerbewind; de Kirchenleitung was en bleef sceptisch daarover. Kritisch wordt gerefereerd aan de al gauw na de oorlog gehoorde mening, als zou de Bekennende Kirche na '45 de leiding in de kerken, ook in het Rijnland, hebben overgenomen. De vraag die dan meteen zou moeten worden gesteld, is: Welke Bekennende kirche? "Dahlem" blijkt het tegen "Barmen" te hebben afgelegd. Spannend wordt het als we lezen hoe in de Altpreussische Union waartoe het Rijnland behoorde, de Berlijnse General- superintendent Dibelius een coup pleegde om als bisschop de zaken naar zijn hand te kunnen zetten. AI met a1 geen gemakkelijke, maar wel zeer informatieve lectuur. Jammergenoeg ontbreekt een personenregister. Aart de Groot

Journal

Nederlands Archief voor Kerkgeschiedenis (in 2006 continued as Church History and Religious Culture)Brill

Published: Jan 1, 1999

There are no references for this article.

You’re reading a free preview. Subscribe to read the entire article.


DeepDyve is your
personal research library

It’s your single place to instantly
discover and read the research
that matters to you.

Enjoy affordable access to
over 18 million articles from more than
15,000 peer-reviewed journals.

All for just $49/month

Explore the DeepDyve Library

Search

Query the DeepDyve database, plus search all of PubMed and Google Scholar seamlessly

Organize

Save any article or search result from DeepDyve, PubMed, and Google Scholar... all in one place.

Access

Get unlimited, online access to over 18 million full-text articles from more than 15,000 scientific journals.

Your journals are on DeepDyve

Read from thousands of the leading scholarly journals from SpringerNature, Elsevier, Wiley-Blackwell, Oxford University Press and more.

All the latest content is available, no embargo periods.

See the journals in your area

DeepDyve

Freelancer

DeepDyve

Pro

Price

FREE

$49/month
$360/year

Save searches from
Google Scholar,
PubMed

Create lists to
organize your research

Export lists, citations

Read DeepDyve articles

Abstract access only

Unlimited access to over
18 million full-text articles

Print

20 pages / month

PDF Discount

20% off